Self tape tek başına çekilebilir mi?

İlk self tape'imi bir otel odasında, bavulun üstüne yasladığım telefonla çektim. Turnedeydim, kayıt ertesi sabah teslim edilecekti ve karşıma replik verecek kimse yoktu. Üç saat uğraştım; gönderdiğim video bugün izlesem utanacağım kadar tutuktu. Yıllar sonra oyunculuk koçu olarak öğrencilerimden en çok duyduğum soru da aynı: Tek başına self tape çekilebilir mi? Çekilebilir. Ama yalnız olmanın getirdiği birkaç sorunu önceden çözmen gerekiyor. Bu yazıda hem o otel odasında öğrendiklerimi anlatacağım hem de okurken deneyebileceğin küçük işler vereceğim. Telefonunu yanına al.

Karşında kimse yokken kime bakacaksın?

O ilk videoda yaptığım en büyük hata doğrudan kameraya oynamaktı, sanki seyirciye konuşuyormuşum gibi. Self tape'te çoğu zaman sahne partnerinle konuşursun ve o partner kameranın hemen yanında, görüntünün dışında durur. Senin bakışın da oraya gider. Buna göz hattı diyoruz.

Partner yoksa göz hattını bir nesneye bağlarsın. Ben öğrencilerime küçük bir yapışkan not kâğıdı kullandırıyorum.

Egzersiz: Kameranın merceğinden bir karış yana, göz hizana bir yapışkan not yapıştır. Üstüne bir yüz çiz ya da seninle konuşan karakterin adını yaz. Şimdi o nota bakarak “Bugün çok geç kaldın” cümlesini üç farklı niyetle söyle: kızgın, endişeli, rahatlamış. Kaydet ve izle. Gözlerin notun üstünde kalıyor mu, yoksa ara ara kameraya mı kayıyor?

Notu kameraya çok yakın koyarsan izleyene doğrudan bakıyormuşsun gibi görünür, çok uzağa koyarsan yalnız profilin kalır. Bir karış iyi bir başlangıç; denedikçe kendi mesafeni bulursun.

Partnerin repliklerini kim okuyacak?

Otel odasında partnerin repliklerini kafamın içinde söylüyordum. Bunun bedeli büyüktü: cevaplarım hep çok hızlı geliyordu, çünkü karşı tarafın cümlesini gerçekten duymuyordum. Sahne bir sohbet gibi değil, bir liste gibi akıyordu.

Sonradan bulduğum çözüm basit: partnerin repliklerini önceden kendi sesinle kaydetmek ve aralarına senin replikin kadar boşluk bırakmak. Çekim sırasında bu kaydı ikinci bir cihazdan çalarsın, sen de boşluklarda oynarsın.

Egzersiz: Elindeki sahneden yalnız partnerin repliklerini sesli kaydet, düz ve sakin bir tonda. Her replikten sonra kendi replikini içinden söyle ve o süre kadar sessiz kal. Sonra kaydı çal ve sahneyi oyna. Boşluklar kısa geldiyse kaydı yenile. İki üç denemede ritmi bulursun.

Bu sesin videoda duyulacağını unutma. Partner kaydını kendi oyun sesinden biraz daha kısık tut, cihazı da kameradan biraz uzakta çal. İzleyen kişi senin oyununa odaklanmalı, partnerin performansına değil. Bazı davetlerde partner sesiyle ilgili özel bir istek olabilir; notları her zaman önce oku.

Tek başına self tape için kamerayı kurmak

Yalnız çekiyorsan en büyük düşmanın, kayıt tuşuna basıp yerine koşmak arasındaki telaş. Kurulumu bir kez düzgün yaparsan bu telaş azalıyor. Kendime koyduğum kurallar şunlar:

• Telefon sabit dursun. Tripod yoksa bir kitap yığını da olur, yeter ki kıpırdamasın.
• Kamera göz hizanda olsun. Aşağıdan çekilmiş görüntü hem yüzünü değiştirir hem dikkat dağıtır.
• Aksi istenmediyse çerçeve göğüsten yukarı. Başının üstünde biraz boşluk kalsın.
• Işık yüzünün önünden gelsin. Pencerenin karşısına geç, önüne değil.
• Arka plan düz ve sade olsun. Raf, tablo, kalabalık yok.
• Zamanlayıcı ya da uzaktan kumanda imkânın varsa kullan; yerine geçmek için kendine birkaç saniye ver.

Egzersiz: Kurulumunu yap, sonra yalnızca on saniyelik bir deneme kaydı al. Hiçbir şey oynama: yerine geç, adını söyle, nota bak, dur. İzle. Işık yüzünde mi? Ses yankılı mı? Başın kesiliyor mu? Bu on saniye, sonradan çöpe atacağın on tam çekimden daha çok vakit kazandırır.

En zor kısım dinlemek

Teknik çözülünce asıl iş başlıyor. Yalnız çekilen videolarda en sık gördüğüm sorun, oyuncunun yalnızca konuştuğu anlarda yaşaması. Partnerin konuştuğu saniyelerde yüz donuyor, bir sonraki repliği bekliyor. Oysa kamera o saniyeleri de görüyor ve çoğu zaman en değerli anlar onlar.

Egzersiz: Partner kaydını çal, ama bu kez hiç konuşma. Yalnız dinle. Her replikte yüzünde, nefesinde, bakışında neyin değiştiğini fark et; zorlama, sadece gerçekten duy. Kaydı izlerken sesi kapat. Sessiz videoda bile bir sahne görebiliyorsan, dinliyorsun demektir.

Bu egzersizi ilk yaptığımda kendi yüzümün ne kadar az şey söylediğini görüp şaşırmıştım. Birkaç hafta sonra şunu fark ettim: partner sesinin bir kayıttan gelmesi aslında bir avantaj. Her seferinde aynı tonda geliyor, ben de her seferinde ona yeni bir şekilde cevap verebiliyorum.

Kendini izlerken nazik ol

Tek başına çekmenin bir zorluğu da yönetmenin, oyuncunun ve eleştirmenin aynı kişi olması. İlk zamanlarda her çekimi izleyip hemen silerdim. Saatler geçerdi, enerji biterdi.

Şimdi öğrencilerime şu düzeni öneriyorum: en fazla üç tam çekim. Her birinden önce yalnızca bir şeyi değiştir. Birincide metne güven, ikincide tempoyu yavaşlat, üçüncüde karakterin istediği şeye odaklan. Üçünü de çektikten sonra izle, aralarda değil. Hangisi seni şaşırttıysa onu gönder. Kusursuz olanı değil, canlı olanı seç.

Bir de ara verme hakkın var. Yorulduysan kalk, su iç, pencereyi aç. Kamera seni kurtarmaz, ama sana düşman da değil.

Yalnız çekmek zorunda değilsin, ama çekebilirsin

Bir arkadaşın karşına geçip replik verebiliyorsa elbette ondan yardım iste; canlı bir insanla oynamak her zaman bir şey katar. Ama gece yarısı gelen bir davette, şehir dışındayken ya da kimseye ulaşamadığında tek başına self tape çekebileceğini bilmek insanı rahatlatıyor. O otel odasından bu yana öğrendiğim şey bu.

Sana küçük bir ödev bırakıyorum: elindeki herhangi bir metinden kısa bir sahne seç, partner sesini kaydet, notunu duvara yapıştır ve tek bir çekim yap. Göndermeyeceksin, sadece izleyeceksin. Ertesi gün aynısını tekrarla. Bir hafta sonra ilk ve son videoyu yan yana koyduğunda neyin değiştiğini kendin göreceksin.

Konuyla bağlantılı olarak oyunculuk seçmeleri yazımıza ve dizi oyuncusu olmak için ilk adımlar yazımıza da bakabilirsin. Hazır olduğunda başvuru formunu doldurarak Cast Ajans Pro'ya başvurabilirsin.